مشهد - خراسان رضوی هرچند از جاذبه های بسیار زیادی برخوردار است اما وجود مرقد مطهر حضرت علی ابن موسی الرضا(ع) بزرگترین انگیزه سفر به این استان است. وجود این بارگاه روحانی و ملکوتی باعث شده که هرساله میلیونها نفر از داخل و صدها هزار نفر از خارج کشور به خراسان رضوی سفر


 

مشهد - خراسان رضوی هرچند از جاذبه های بسیار زیادی برخوردار است اما وجود مرقد مطهر حضرت علی ابن موسی الرضا(ع) بزرگترین انگیزه سفر به این استان است. وجود این بارگاه روحانی و ملکوتی باعث شده که هرساله میلیونها نفر از داخل و صدها هزار نفر از خارج کشور به خراسان رضوی سفر کنند.

خراسان رضوی در شمال شرقی ایران واقع شده و از سمت شمال به کشور ترکمنستان و افغانستان و از غرب به استانهای خراسان شمالی، سمنان و از جنوب به استان یزد و خراسان جنوبی متصل است.

این استان دارای اقلیم کوهستانی کویری و آب و هوای گرم و خشک است. در منطقه شمال آن که کوهستانی است بارندگی متوسط می باشد و در نواحی جنوب آب و هوای گرم و خشک و کویری جریان دارد.

پشینه تاریخی:

..................

خراسان رضوی با مراکز جمعیتی کهن چون توس، نیشابور و سبزوار از قدمت تاریخی برخوردار است بگونه ای که تا قبل از اسلام و سپس قرون اخیر از مهمترین مراکز تاثیرگذار در تاریخ و فرهنگ ایران زمین بوده است.

مردم این استان به زبانهای فارسی، ترکی و کردی با لهجه های متفاوت صحبت می کنند.

مذهب مردم استان عمدتا شیعه و در چند شهر مرزی چون تایباد، خواف، تربت جام ، درگز شماری از هموطنان اهل سنت نیز زندگی می کنند.

آثار تاریخی:

...............

خراسان به لحاظ قدمت تاریخی، آثار فراوانی دارد که برحسب اعلام سازمان میراث فرهنگی حدود دو هزار اثر تاریخی و فرهنگی در استان شناسایی شده که بیش از هزار و ‪۲۰۰مورد آن در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

مکانهای دیدنی و تفریحی:

.................................

استان خراسان رضوی یکی از مهمترین قطبهای گردشگری ایران است و از جاذبه های طبیعی و مکانهای دیدنی مذهبی و تاریخی بسیار ارزشمندی برخودار است.

مهمترین اماکن دیدنی خراسان رضوی عبارتند از حرم مطهر حضرت امام رضا(ع) و مجموعه آستان قدس رضوی، مسجد گوهرشاد، مدرسه پریزاد، مدرسه دودر، بقعه ی خواجه ربیع، بقعه گنبد سبز، آرامگاه نادرشاه افشار، مصلای مشهد، طرقبه، شاندیز، پارک وکیل آباد.

همچنین کوه سنگی، بندگلستان، خواجه اباصلت، خواجه مراد و مقبره ی گوهرتاج در مشهد، مسجد پامنار، آرامگاه ملاهادی سبزواری، مناره ی خسروگرد، رباط مهر، آرامگاه سیدحسن غزنوی و مسجدجامع در سبزوار، گنبد هارونیه و آرامگاه فردوسی در توس، کتبیه ی نادری و عمارت خورشیدکلات نادری از جمله مکان های دیدنی استان هستند.

مسجد کبود گنبد در کلات نادری، شهر عتیق، تپه بام و مدرسه ی عرضیه در قوچان، آرامگاه شاه قاسم انوار و مقبره ی شیخ احمد جامی در تربت جام، برج کرات در تایباد، باغ گلشن در طبس، ارگ کلاه فرنگی، دریاچه ی گل بی بی و آرامگاه بابا لقمان درسرخس، قدمگاه رباط عباسی و آرامگاه های عطار، کمال الملک و خیام در نیشابور، برج علی آباد، مناره ی فیروزآباد، باغ مزار و آرامگاه مدرس در کاشمر و مقبره ی شیخ حیدر و مسجد ملک در تربت حیدریه از دیگر امکان دیدنی تاریخی و تفریحی خراسان رضوی محسوب می شود.

جاذبه های تاریخی و معماری:

......................................

خراسان رضوی بزرگترین قطب توریسم مذهبی کشور است که بناهای آرامگاهی بیشترین و مهمترین چشم انداز معماری این منطقه را تشکیل می دهند.

مجموعه های آرامگاهی بناهایی هستند که طی سالیان طولانی بر روی مدفن و مزار شخصیت های مذهبی و محبوب شکل گرفته اند و معمولا شامل بنای حرم، مساجد، مدارس، کتابخانه ها، کاروانسراها، آب انبارها، خانقاه ها و فضاهایی از این قبیل می شوند.

گسترش چنین مجموعه هایی ، با گسترش مذهب، اعتبار و احترام صاحب مدفن و ارزش هنری و معماری بناهای ساخته شده ارتباط مستقیمی دارد.

برخی از مجموعه های آرامگاهی مانند آستان قدس رضوی در شکل گیری و پیدایش شهرها، نقش اساسی و مهمی ایفا کرده اند و به مرکز فعالیتهای مختلف مذهبی، سیاسی، اقتصادی و غیره تبدیل شده اند.

مجموعه آستان قدس رضوی یکی از با شکوهترین بناهای آرامگاهی سراسر جهان اسلام است که وجود مبارک حضرت امام رضا(ع) را در برگرفته و سبب شده خراسان رضوی به بزرگ ترین قطب توریسم مذهبی ایران تبدیل شود.

مجموعه ی آستان قدس رضوی که خود به تنهایی جاذبه معماری کم نظیری به شمار می رود، همراه با سایر بناها و آثار معماری این سرزمین سبب شده که استان خراسان رضوی علاوه بر جاذبه های معنوی از نظر جاذبه های معماری و تاریخی نیز دارای اهمیت زیادی باشد.

مجموعه آستان قدس رضوی دارای پنج صحن عتیق(انقلاب)، جدید(آزادی)، امام خمینی(موزه) جمهوری اسلامی و قدس است که دو صحن آخری نوساز هستند.

هر یک از صحنهای مجموعه مقدس آستان قدس رضوی شاهکارهایی از معماران مختلف ایرانی را به نمایش می گذارند.

از جمله آثار ارزشمند داخل حرم رضوی سه محراب باشکوه مربوط به قرنهای هفتم هجری است که بر روی دو محراب، کتیبه هایی به خط کوفی و بر سومی، کتیبه هایی به خط کوفی و ثلث و به رنگ لاجوردی بر زمینه سفید، مشتمل بر آیات و احادیث نوشته شده است.

درب های سه گانه حرم مطهر نیز از آثار با ارزش هنری به شمار می آیند.

صحنهای حرم رضوی هر یک در دوره ای تاریخی ساخته شده اند و معماری هر یک از صحنها گویای روند معماری زمانه خود است.

مسجد زیبا، تاریخی و مشهور گوهرشاد در جنوب حرم مطهر رضوی قرار گرفته و به سبب دارا بودن انواع تزیینان چشم گیر و غنی، از دیدنیترین مسجدهای منطقه به شمار می آید.

آرامگاه فردوسی شاعر بزرگ پارسی در سرزمین توس زیارتگاه مشتاقان ادبی است و شهر توس، شهرت و معروفیت خود را مدیون آثار و شخصیت شامخ این شاعر ارجمند است.

شهر توس که به نظر می سد در اواخر دوره ساسانیان ساخته شده و زندان و گنبد هارونیه را در بر گرفته یکی دیگر از دیدنیترین مناطق استان خراسان رضوی به شمار می آید.

بنای کاخ خورشید در مشهد مقدس و در وسط باغ بزرگی قرار گرفته که از آثار دوره ی نادر شاه افشار است و امروزه به مکانی برای بازدید همه مردم تبدیل شده است.

بناهای تاریخی و معماری متعددی در مناطق مختلف استان خراسان رضوی پراکنده شده اند؟ ولی مهمترین و بیشترین این بناها در شهرستان مشهد واقع هستند.

مجموعه کلات نادری مانند دره ای است که توسط دو رشته کوه مرتفع محاصره شده و آثار باستانی آن به دوره نادرشاه افشار تعلق دارند.

کتیبه نادری واقع در خارج از قلعه نادری(دربند نفتی) به زبان ترکی و به خط نستعلیق در بدنه کوه قرار گرفته، دروازه ورودی، دروازه دهچه، دروازه چوب بست، دروازه گشتانه، دروازه نفتی، دربند ارغون شاه، همراه با عمارت خورشید و تخت دختر مجموعه بناهایی هستند که بر روی تپه ای، به امر نادرشاه ساخته شده و اکنون آثار پراکنده ای از آنها به جای مانده که برای گردشگران جذاب و دیدنی هستد.

آتشکده بازه هور در روستای رباط سفید تربت حیدریه واقع شده و از بناهای باستانی این منطقه به شمار می رود.

مسجد جامع رشتخوار در تربت حیدریه، مسجد مولانا در تربت جام، مسجد کوشک درقاین، مسجد جامع سنگان در خواف نیز از دیگر بناهای تاریخی و قدیمی استان خراسان رضوی به شمار می روند.

مدرسه های زیادی نیز در کنار مسجدهای متعدد استان بنا شده اند که برخی از آنها از جمله مدرسه های دومناره گلشن، میرزا جعفر و مدرسه نواب و مدرسه های سبزوار از ارزشهای خاص معماری و تاریخی برخوردار هستند.